De ministerraad heeft op 9 oktober 2026 een plan vastgesteld om het Nederlandse cultuurbestel te herzien. Het voorstel komt van minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Drie thema’s staan centraal: betere toegang tot cultuur, minder bureaucratie en sterkere rijkscultuurfondsen.
Het subsidiesysteem is volgens Letschert te complex geworden. Haar oplossing: procedures vereenvoudigen en via een wetswijziging de maximale subsidietermijn verlengen van de huidige periode naar acht jaar. Dat geeft instellingen meer rust en voorspelbaarheid. Bij de zes rijkscultuurfondsen, die nu al een grote rol spelen bij het verdelen van subsidiegeld, ontstaat ruimte voor zowel achtjarige als kortere trajecten. Dat sluit beter aan bij hoe makers en instellingen in de praktijk werken.
Fondsen krijgen meer verantwoordelijkheid, politiek op afstand
Op dit moment verdelen zowel het ministerie als de zes rijkscultuurfondsen de rijkssubsidies. Letschert wil de artistieke vrijheid beter beschermen door de politiek meer op afstand te zetten. De fondsen krijgen een grotere verantwoordelijkheid, meer overzicht en minder overlap onderling. Om dit traject te begeleiden komt er een kwartiermaker. De sectorale deskundigheid die de fondsen nu hebben, moet daarbij behouden blijven.
Over de spreiding van cultuur in het land concludeert onderzoek, onder andere van de Raad voor Cultuur, dat het aanbod in de basis redelijk gespreid is, maar dat verbetering mogelijk is. Letschert gaat met gemeenten en provincies bekijken hoe de samenwerking beter kan en waar het aanbod versterking nodig heeft, ook buiten de grote steden.
Definitieve keuzes maakt de minister rond de zomer van 2027, nadat ze uitgebreid overleg heeft gevoerd met vertegenwoordigers uit de culturele sector. Organisaties en fondsen moeten zich kunnen voorbereiden op de veranderingen. De nieuwe subsidieperiode start op 1 januari 2029.
Bron: www.rijksoverheid.nl