Als ondernemer in de defensie- of veiligheidssector weet je hoe lastig het is om internationaal mee te dingen naar opdrachten zonder officiële rugdekking van de overheid. Daar wil minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat verandering in brengen. De ministerraad stemde op 8 juli 2026 in met een wetsvoorstel dat de sector op drie punten moet versterken. Het voorstel gaat nu naar de Raad van State, waarna de Tweede en Eerste Kamer erover oordelen. Als alles meezit, treedt de wet in de loop van 2027 in werking.
Het eerste onderdeel gaat over geschiktheidsverklaringen. Nederlandse bedrijven die willen meedingen naar buitenlandse defensieopdrachten of -subsidies kunnen zo’n verklaring aanvragen bij de overheid. Daarmee tonen ze aan dat ze een bewezen speler zijn. Bedrijven worden daarvoor gescreend op ongewenste buitenlandse inmenging in hun managementstructuur. Concreet: wil een ander land via een bestuurder of aandeelhouder invloed uitoefenen, dan signaleert die screening dat.
Investeringstoets specifiek voor defensieleveranciers
Het tweede onderdeel voegt een sectorale investeringstoets toe voor bedrijven die als essentieel leverancier voor de krijgsmacht gelden. De toets werkt vergelijkbaar met de wet Vifo, het bredere investeringstoetsingskader voor onder meer sensitieve technologie, maar richt zich specifiek op de defensiesector. Fusies, overnames of investeringen die essentiële defensiebelangen kunnen aantasten, worden daarmee geblokkeerd of getoetst voordat ze doorgaan. Het toezicht ligt bij het Bureau Toetsing Investeringen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Het derde onderdeel is het meest ingrijpend en tegelijk het meest beperkt. Alleen in uiterste gevallen en bij een beperkt aantal bedrijven kan de overheid een aanwijzing geven over productie, instandhouding van defensiematerieel, strategische voorraden of het opschalen van productiecapaciteit. Herbert benadrukt dat dit altijd maatwerk per bedrijf is op basis van vooraf bekende criteria. Ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel ligt het accent nu sterker op overleg met betrokken bedrijven. Alle afspraken over criteria, uitvoering en vergoeding worden vastgelegd in de nieuwe wet weerbare defensie-industrie, afgekort WWDI.
Bron: www.rijksoverheid.nl