Nederland herbergt ongeveer 80% van de Noordwest-Europese gruttopopulatie, maar het aantal broedparen zakte de afgelopen decennia van zo’n 100.000 naar minder dan 30.000. Op 6 juli 2026 ondertekenden het Rijk en de zeven weidevogelprovincies een afsprakenkader om dat tij te keren. De Europese Commissie had Nederland al aangesproken op de bescherming van de soort, wat de urgentie extra onderstreept.
De aanpak richt zich op 35 kansrijke leefgebieden van minimaal 2.000 hectare. Per gebied wordt ten minste 1.000 hectare optimaal ingericht en beheerd. Provincies krijgen meer regie en stellen per leefgebied een eigen uitvoeringsprogramma op. Waterschappen, agrarische collectieven, boeren en terreinbeheerders voeren de maatregelen samen uit.
Wat er concreet verandert voor boeren
Het Rijk stelt jaarlijks circa 200 miljoen euro extra beschikbaar voor agrarisch natuurbeheer, waarvan een groot deel naar gruttoleefgebieden gaat. Boeren kunnen daarmee langjarige beheercontracten afsluiten binnen de regeling Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) en krijgen een betere vergoeding. Provincies kunnen bovenop dat bedrag extra middelen aanvragen voor gebiedsontwikkeling en langlopende afspraken met boeren.
De maatregelen omvatten waterbeheer, agrarisch natuurbeheer en predatiebeheer in samenhang. Dat is niet alleen goed voor de grutto: ook andere weidevogels, insecten en soorten die afhankelijk zijn van veenweide- en graslandlandschappen profiteren mee. De komende jaren wordt het geld steeds gerichter ingezet op de plekken waar herstel de grootste kans van slagen heeft.
Bron: www.rijksoverheid.nl