Subsidies voor arbeidsmarkt en omscholing
De Nederlandse arbeidsmarkt staat onder druk — krapte in technische sectoren, zorg en onderwijs, en tegelijk uitval en onderbenutting in andere segmenten. Het subsidielandschap voor arbeidsmarktopgaven is omvangrijk: voor werkgevers die mensen uit specifieke doelgroepen aannemen, voor werknemers die willen om- of bijscholen, voor regionale arbeidsmarktprojecten, en voor sociaal ondernemerschap rond werk. Voor wie hierin actief is, bestaan substantiële financiële instrumenten.
Werkgevers en het aannemen van specifieke doelgroepen
Voor het aannemen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt bestaan diverse loonkostensubsidies. De banenafspraak — voor werkgevers die mensen met arbeidsbeperking in dienst nemen — biedt loonkostensubsidie op basis van loonwaarde. Het instrument loopt via gemeenten en UWV, met specifieke afspraken per regio. Voor grote werkgevers die structureel inzetten op inclusief werkgeverschap zijn de bedragen aanzienlijk.
De LIV (Loonkostenvoordeel) is een tegemoetkoming via de belastingdienst voor werkgevers die mensen met een lager loon aannemen — meestal jonge mensen of mensen die na werkloosheid weer aan het werk gaan. Het LKV (Loonkostenvoordeel) is bedoeld voor specifieke doelgroepen zoals oudere werknemers, mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of mensen uit het PSO-bestand.
Omscholing en leven lang ontwikkelen
Het STAP-budget — waarmee werknemers en werkzoekenden konden meefinancieren aan opleidingen — is in 2024 beëindigd. Voor 2026 lopen vervangende instrumenten, vaak via sectorfondsen, O&O-fondsen en specifieke regelingen voor knelpuntberoepen. Voor werknemers die willen omscholen is het zoeken naar de juiste route per sector aanzienlijk gevarieerder dan onder STAP.
Voor omscholing naar zorg, techniek en onderwijs bestaan specifieke programma's en regelingen. Voor zij-instromers in het onderwijs bestaat een eigen omscholingsroute. Voor techniektoetreders bestaan instrumenten via Topsector Techniek en regionale werkbedrijven. Voor zorginzet bestaan diverse loopbaanprogramma's met financiële ondersteuning.
Regionale werkbedrijven en arbeidsmarktregio's
Nederland is verdeeld in 35 arbeidsmarktregio's met een eigen Regionaal Werkbedrijf en samenwerking tussen gemeenten, UWV, werkgevers, onderwijs en sociale partners. Voor regionale arbeidsmarktprojecten — knelpuntberoepen, jongerenwerkloosheid, integratie statushouders, vergrijzing in specifieke sectoren — lopen instrumenten via deze regionale structuur. Voor projecten met regionale impact is samenwerking met het Werkbedrijf vaak cruciaal.
Voor specifieke groepen — jongeren in de overgang van school naar werk, statushouders, voortijdig schoolverlaters, mensen in de bijstand — bestaan eigen routes via gemeenten en UWV. Voor sociaal ondernemerschap dat zich richt op werk voor specifieke groepen lopen subsidies en specifieke regelingen.
Sectorfondsen en O&O-fondsen
De O&O-fondsen — Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen — verdelen via sectoren miljarden per jaar aan scholingsbudget. Voor bouw, metaal, schoonmaak, zorg, transport, ICT, retail en vrijwel elke andere sector bestaan eigen fondsen met eigen regelingen. Voor werkgevers en werknemers in een sector zijn de O&O-fondsen vaak de meest toegankelijke route voor scholingssubsidie.
De aanvragen via O&O-fondsen zijn meestal eenvoudiger dan rijksregelingen — sector- en cao-georganiseerd, met directe ondersteuning aan werkgevers die opleidingen vergoed willen krijgen. Voor mkb in sectoren met sterke O&O-fondsen kan dit de belangrijkste subsidiebron zijn.
Sociale impact en sociaal ondernemerschap
Voor sociale ondernemingen die werk maken voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt — beschutwerk, soft skills training, ondersteuning richting reguliere arbeid — bestaan instrumenten via gemeenten en specifieke landelijke programma's. Voor wie een sociale onderneming opzet of uitbouwt is samenwerking met gemeente en UWV vrijwel altijd nodig.
De PSO (Prestatieladder Socialer Ondernemen) is een certificering die toegang opent tot specifieke routes en geeft inkoopvoorkeur bij overheidsopdrachten. Voor bedrijven die structureel inzetten op inclusief werkgeverschap is dit een instrument om kennis aan op te bouwen.
Hoe je in dit landschap effectief werkt
Werkgevers: ga in gesprek met je accountmanager bij UWV en de regionaal werkbedrijf van je arbeidsmarktregio. Combineer instrumenten — LIV, LKV, banenafspraak, en eventueel gemeentelijke regelingen voor specifieke groepen.
Werknemers en werkzoekenden: kijk bij je O&O-fonds (via de cao), je werkgever (intern scholingsbudget), je gemeente (voor wie in de bijstand zit), en specifieke rijksregelingen voor jouw doelgroep.
Op deze pagina vind je alle openstaande regelingen voor arbeidsmarkt en omscholing — landelijk, regionaal en sectoraal — die we volgen vanuit het overheidskanaal.